Επιτυχημένες δημόσιες ομιλίες
Οι δημόσιες ομιλίες και εμφανίσεις είναι ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της ζωής των ανθρώπων που ασχολούνται με τις επιχειρήσεις, τις πωλήσεις, την πολιτική, τις τέχνες, τις επιστήμες κλπ. Οι πιο συνηθισμένες δημόσιες ομιλίες –εμφανίσεις περιλαμβάνουν τις παρουσιάσεις σε συνέδρια, ομιλίες σε πελάτες, πολιτικές ομιλίες υποψηφίων, συνεντεύξεις στο ραδιόφωνο ή στην τηλεόραση. Στην πραγματικότητα, οι δημόσιες ομιλίες/εμφανίσεις αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της αναρρίχησης προς την επιτυχία σχεδόν σε κάθε επαγγελματικό τομέα, κι αυτό συμβαίνει γιατί είναι ο αμεσότερος τρόπος να προβάλλουμε τον εαυτό μας, την υποψηφιότητά, τις θέσεις μας, κι αυτό που αντιπροσωπεύουμε (κόμμα, εταιρία, ιδεολογία κλπ). Είναι ίσως ο αποτελεσματικότερος τρόπος να «μας μάθει» ο κόσμος και να αποκτήσουμε επιρροή σε πολλούς ανθρώπους. Να κοινοποιήσουμε στους άλλους τη δουλειά μας, τις υπηρεσίες μας, τις γνώσεις μας, τις αγωνίες μας, τις προτάσεις μας.
Από την άλλη μεριά, ελάχιστοι άνθρωποι έχουν γεννηθεί «επαγγελματίες ομιλητές», δηλαδή η ικανότητα δημόσιων ομιλιών δεν είναι έμφυτη (γιατί απλούστατα ο άνθρωπος «εξοπλίστηκε» με τις δεξιότητες που του χρειάζονταν για την επιβίωση…). Είναι αλήθεια βέβαια, ότι κάποιοι άνθρωποι είναι πιο ομιλητικοί, εξωστρεφείς, κοινωνικοί, θαρραλέοι απ’ ό,τι άλλοι. Αυτό όμως δεν είναι ακριβώς το ίδιο με την ικανότητα δημόσιων ομιλιών! Μπορεί κάποιος να είναι πολύ «ομιλητικός» με την παρέα του, στο επάγγελμά του, στην καθημερινότητά του, αλλά όταν καλείται να κάνει μια παρουσίαση σε κοινό, τότε ξαφνικά … ανακαλύπτει ότι η γλώσσα του «δένεται». Οποιοσδήποτε έχει προσπαθήσει να μιλήσει μπροστά σε κοινό, έχει γνωρίσει –τουλάχιστον τις πρώτες φορές- τα αντίστοιχα συναισθήματα άγχους, αγωνίας, το μούδιασμα στα πόδια, το στέγνωμα του λαιμού και της γλώσσας, τους γρήγορους παλμούς, τον ιδρώτα στα χέρια, τη σύγχυση της σκέψης, κτλ.
Στην πραγματικότητα, ο φόβος των δημόσιων ομιλιών (είτε αφορούν ένα κοινό 5 ατόμων είτε ένα κοινό 500 ατόμων) είναι ένα φαινόμενο πολύ συνηθισμένο (και καθόλα φυσιολογικό, καθώς όπως είπαμε ο άνθρωπος δεν «κατασκευάστηκε» για να είναι δημόσιος ομιλητής). Από την άλλη μεριά, αν η δουλειά σας ή ο ρόλος σας απαιτούν δημόσιες εμφανίσεις και ομιλία σε πολλούς ανθρώπους, τότε πραγματικά η καλλιέργεια αυτής της ικανότητας θα σας λύσει τα χέρια και θα σας δώσει ένα ιδιαίτερα σημαντικά «όπλο», για να ασκείτε επιρροή, δημοσιότητα, προβολή και να απολαμβάνετε τα αντίστοιχα οφέλη.
Φανταστείτε λοιπόν αυτήν την ικανότητα –των δημόσιων ομιλιών- σαν κάτι «μαθευτό», μια δεξιότητα που μαθαίνεται και καλλιεργείται, όπως όταν μαθαίνουμε να παίζουμε πιάνο, ή όπως διδασκόμαστε την οδήγηση αυτοκινήτου (κανείς δε γεννήθηκε οδηγός αυτοκινήτου!). Παρότι κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός, με διαφορετικές ανάγκες, ταπεραμέντο και τρόπο που μαθαίνει καλύτερα, μπορούμε να σκιαγραφήσουμε κάποιους γενικούς κανόνες επιτυχίας δημόσιων ομιλιών, που πιθανόν θα τους βρείτε ιδιαίτερα χρήσιμους:
1. Να ξέρετε καλά το θέμα για το οποίο θα μιλήσετε. Ιστορικά στοιχεία, στατιστικές, γεγονότα, λεπτομέρειες , σύντομες αφηγήσεις κάνουν την παρουσίασή σας «ζωντανή» και πειστική
2. Δώστε μια δομή στην παρουσίασή σας (εισαγωγή –κύριο μέρος-επιχειρήματα-επίλογος)
3. Προσπαθήστε να πείτε μόνον όσα πράγματα είστε σίγουρος –γνωρίζετε καλά.
4. Απελευθερωθείτε από το «άγχος της τελειότητας». Ουδείς τέλειος (και αναμάρτητος). Μερικές φορές όσο πιο πολύ καταγίνεστε με το πώς θα είστε άψογος, τόσο τα πράγματα πάνε στραβά!
5. Όταν μιλάτε εστιάστε τη σκέψη σας στο περιεχόμενο των λεγομένων σας. Αντί να σκέφτεστε διαρκώς «-θα είμαι καλός;», «θα κάνω καλή εντύπωση;» κτλ, σκεφτείτε «-πως αυτά που λέω μπορούν να βοηθήσουν τον κόσμο, να κάνουν τους άλλους να δουν τα πράγματα από μια διαφορετική σκοπιά;». Ακόμη, σκεφτείτε για λίγο «-πως νιώθουν αυτοί οι άνθρωποι», «-τι ζητούν;», «-ποιο συναίσθημά τους θα ήθελαν να εκφράσουν αν ήταν αυτοί στο βήμα;».
6. Ακόμη, εστιάστε στην κατάλληλη επιλογή των λέξεων που διατυπώνουν με ακρίβεια αυτό που σκέφτεστε, το επιχείρημά σας ή το πώς νιώθετε. Βάλτε έντονες λέξεις και «δέστε» τις με συναισθήματα. Οι άνθρωποι επηρεάζονται όχι από τις λέξεις, αλλά από τις εικόνες που αυτές μεταφέρουν και από τα συναισθήματα που δημιουργούν.
7. Αφήστε τον εαυτό σας ελεύθερο να … δημιουργήσει και να εκφραστεί. Δείτε την ομιλία σας όχι σαν να δίνετε εξετάσεις, αλλά σαν μια ιδιαίτερη ευκαιρία να εκφράσετε όλα αυτά που έχετε μέσα σας και είναι χρήσιμα για τους άλλους. Τις γνώσεις, τις σκέψεις, το ενδιαφέρον, το πάθος σας. Δείξτε στους ανθρώπους ότι ενδιαφέρεστε πραγματικά, ότι έχετε κάτι καλό να προσφέρετε, ότι έχετε τον τρόπο να το προσφέρετε και ότι είστε αποφασισμένος να το κάνετε με τη δική τους βοήθεια και υποστήριξη!
Βεβαίως, η επιτυχία είναι θέμα εξάσκησης, «προπόνησης» και πίστης σ’ αυτό που κάνουμε. Καλό είναι μάλιστα, η προσπάθειά μας να βελτιώσουμε την επικοινωνία μας να γίνεται σταδιακά. Κάνοντας πρόβες μαζί με κάποιο φίλο ή με τη βοήθεια ενός ειδικού, δοκιμάζοντας σύντομες ομιλίες στην αρχή μετά μεγαλύτερες κτλ, κάνοντας λάθη «ελεύθερα» σ’ ένα φιλικό περιβάλλον ή/και βλέποντας τον εαυτό μας στον καθρέφτη, για να έχουμε τη δυνατότητα να τα διορθώσουμε κλπ. Είπαμε, οι ικανότητες επικοινωνίας και οι δημόσιες ομιλίες είναι όπως το μάθημα οδήγησης ή η εκμάθηση πιάνου: χρειάζονται επιμονή, εξάσκηση, τεχνική και τον κατάλληλο «δάσκαλο»!
Φιλικά
Γιώργος Προφέτης, PhD
