Η σημασία της προσωπικότητας
Ως προσωπικότητα εννοούμε το σύνολο των ατομικών χαρακτηριστικών ενός ατόμου που συνδυαζόμενα μεταξύ τους δημιουργούν την μοναδική ολότητα του καθενός. Με απλά λόγια, η προσωπικότητα είναι το προσωπικό αποτύπωμα του καθενός μας, σ΄ ό,τι αφορά στον αν κάποιος είναι εξωστρεφής ή εσωστρεφής, φιλικός ή σκληρός με τους ανθρώπους, οργανωτικός ή άτακτος, συναισθηματικά μεταβαλλόμενος ή σταθερός, ιδεαλιστής ή πρακτικός.
Εκείνο που είναι όμως πιο σημαντικό είναι να κατανοήσουμε ότι η προσωπικότητα καθενός εμπεριέχει το σύνολο των σκέψεων, των πεποιθήσεων, των τρόπων αντίδρασης στις καταστάσεις, και των συναισθηματικών προδιαθέσεων του ατόμου. Και ακόμη πιο σημαντικό ίσως είναι να κατανοήσουμε ότι σε μεγάλο βαθμό, όσα μας συμβαίνουν και επίσης, τα αποτελέσματά μας στη δουλειά και στη ζωή είναι αντανάκλαση της προσωπικότητάς μας.
Ας πούμε, θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για την «εργασιακή μας προσωπικότητα», τον τρόπο που κάποιος βλέπει τη σχέση του με την εργασία και επίσης το σύνολο των τρόπων που λειτουργεί στο εργασιακό του περιβάλλον. Από αυτή την άποψη, η εργασιακή προσωπικότητα επηρεάζει την απόδοσή μας στην εργασία, τις σχέσεις που αναπτύσσουμε με προϊσταμένους, συναδέλφους και πελάτες και επίσης την καριέρα μας.
Ακόμη, μπορούμε να μιλήσουμε για την «οικονομική μας προσωπικότητα», δηλαδή το σύνολο των τρόπων που σκεφτόμαστε, νιώθουμε και λειτουργούμε σχετικά με το χρήμα και τον πλούτο. Η οικονομική μας προσωπικότητα είναι ο εσωτερικός μας «θερμοστάτης» της οικονομικής επιτυχίας, που αν είναι ρυθμισμένος «χαμηλά» τείνει να μας επαναφέρει σε χαμηλά εισοδήματα (ακόμη κι αν κάποια στιγμή κερδίζουμε περισσότερα…).
Τέλος, θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για τη «σχεσιακή μας προσωπικότητα», δηλαδή τον τρόπο που σκεφτόμαστε και λειτουργούμε στις στενές σχέσεις που δημιουργούμε με φίλους ή συντρόφους. Αυτή επηρεάζει το πόσο μπορούμε να συνδεθούμε με έναν άνθρωπο, να νιώσουμε καλά και να βιώσουμε ισορροπία και ευτυχία στις σχέσεις μας.
Αντιλαμβανόμενοι αυτές τις διαστάσεις των πραγμάτων, ίσως αρχίσουμε να συνειδητοποιούμε ότι το μέτρο της επιτυχίας μας στη δουλειά και στη ζωή είναι η προσωπικότητά μας. Η μ' άλλα λόγια, αν δεν επισημάνουμε τα σημεία εκείνα του εαυτού μας που επιδέχονται αλλαγές και δεν αρχίσουμε να μαθαίνουμε νέους τρόπους αντίδρασης στις καταστάσεις (προσωπική ανάπτυξη), τότε είναι πιθανόν η ζωή μας να κάνει κύκλους που επαναλαμβάνονται. Πιθανόν να διερωτηθεί, βεβαίως, κάποιος «-αλλάζει η προσωπικότητα του ανθρώπου;». Η απάντηση εδώ είναι ότι, η προσωπικότητα θα πρέπει να εκλαμβάνεται ως σύνολο προδιαθέσεων παρά ως τελικές πράξεις -συμπεριφορές. Μ' άλλα λόγια ναι μεν, κάποιος μπορεί να έχει μια φυσική προδιάθεση π.χ. να είναι παρορμητικός, πλην όμως αυτό που τελικά κάνει είναι αποτέλεσμα μάθησης (τι έχει συνηθίσει να κάνει) και επίσης συνειδητή επιλογή του (τι επιλέγει να κάνει). Εξ' άλλου, από τη φύση του ο άνθρωπος είναι όν προσαρμοστικό προκειμένου να καταφέρει να επιβιώσει και να αναπτυχθεί. Σκεφτείτε για λίγο πόσες αντιλήψεις σας, τρόπους αντίδρασης, συνήθειές σας έχετε αλλάξει κατά τη διάρκεια της ζωής σας (μεγαλώνοντας, λόγω ωριμότητας, αλλαγής αναγκών, διαφορετικών συνθηκών, διαφορετικών κινήτρων, επιρροών από καινούριους ανθρώπους στη ζωή σας κλπ.).
Έτσι λοιπόν, ο άνθρωπος έχει τη δυνατότητα για συνειδητές και ελεύθερες επιλογές, ενώ επίσης το άτομο δεν είναι πάντα οι συμπεριφορές του. Το άτομο έχει σταθερή αξία, ενώ η αξία των συμπεριφορών του μεταβάλλεται (αξίωμα του NLP*), δηλαδή, κατά τη δική μου ερμηνεία, κάθε άνθρωπος έχει αξία απλά επειδή είναι άνθρωπος (δεν χρειάζεται να κάνει κάτι ή να «είναι» κάτι για να έχει αξία), όμως οι συμπεριφορές του δεν έχουν όλες την ίδια αξία (για τον ίδιο και για την κοινωνία).
Στο βαθμό που οι συμπεριφορές μας είναι μαθευτές, μπορεί να είναι και «ξεμαθευτές»(!), δηλαδή μπορούμε να αποφασίσουμε με δική μας πρωτοβουλία να υιοθετήσουμε νέους τρόπους αντίδρασης και να κάνουμε νέες επιλογές που θα μας οδηγήσουν σε μεγαλύτερη επιτυχία και ευτυχία!
Φιλικά
Γιώργος Προφέτης, PhD
* NLP = Neuro-linguistic programming (από τους R. Bandler και J. Grinder). Σύνολο μεθόδων για τη μελέτη των τρόπων επεξεργασίας και αποθήκευσης πληροφοριών –ερεθισμάτων με σκοπό την επιτυχία και την επίτευξη θετικών αλλαγών σε επαγγελματικούς και προσωπικούς τομείς της ζωής μας.
